Karışımlar

Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir.

1-HETEROJEN KARIŞIMLAR (ADİ KARIŞIMLAR)

Karışımı oluşturan maddeler karışımın her tarafına eşit miktarlarda dağılmaz.  Örnek: (tebeşir tozu+ su), (zeytinyağ+su) Süt, ayran, toprak, beton, sis….

A- SÜSPANSİYON (KATI- SIVI)
Bir katının sıvı içerisinde çözünmeyip, parçacıklar (asılı) halinde kalmasıyla oluşan karışımlardır. Örnek: ayran, pişmiş Türk kahvesi, çamurlu su, tebeşirli su, hoşaf, taze sıkılmış meyve suyu, kan.

B- EMÜLSİYON (SIVI- SIVI)
Bir sıvının başka bir sıvı içerisinde çözünmeden kalmasıyla oluşan karışımlardır. Örnek: zeytinyağ-su, benzin-su, süt…
C- AEROSOL  (SIVI- GAZ)
Bir sıvının gaz ile oluşturduğu heterojen karışımlardır. Örnek: deodorantlar, sis, spreyler…

HETEROJEN KARIŞIMLARIN ÖZELLİKLERİ
1- Heterojen özellik gösterirler.
2- Bulanık görünürler.
3- Dipte çökelti oluştururlar.
4- Genellikle tanecikleri gözle görülür.
5- Fiziksel yolla (süzme) ayrılırlar.

2-HOMOJEN KARIŞIMLAR (ÇÖZELTİLER):

Karışımı oluşturan maddeler, karışımın her tarafına eşit olarak dağılmışlardır. Örnek: bronz, çelik, sirke, hava, tuzlu su… Çözeltiler fiziksel hallerine bağlı olarak katı, sıvı veya gaz halde bulunabilirler.
A- KATI-KATI ÇÖZELTİLER:
Alaşımlar =metal+metal
B- SIVI ÇÖZELTİLER:
Sıvı- Katı: burun damlası, şerbet
Sıvı- Sıvı: kolonya, sirke
Sıvı- Gaz: gazoz, deniz suyu

C- GAZ ÇÖZELTİLER:
Gaz- gaz çözeltiler= hava, doğalgaz…

ÇÖZELTİLER (HOMOJEN KARIŞIMLAR)
Çözeltiler iki kısımdan oluşur: Çözücü madde Çözünen madde
(katı,sıvı,gaz (sıvıdır: su, alkol, eter, olabilir.) tiner, benzin vb.)
Su + Tuz………..Tuzlusu
ÇÖZEN VE ÇÖZÜNEN MADDE MİKTARINA GÖRE ÇÖZELTİLER :
1- SEYRELTİK ÇÖZELTİ: Bir başka çözeltiye göre; Çözünen madde miktarı az, çözen madde miktarı ( çözücü) fazla olan çözeltilerdir.

Ör: 100gr su+ 1 gr şeker çözeltisi, 100gr su+ 10 gr şeker çözeltisine göre seyreltiktir.)
2-DERİŞİK ÇÖZELTİ: Bir başka çözeltiye göre; Çözünen madde miktarı fazla, çözücüsü az olan çözeltilerdir.

ÇÖZÜNEBİLEN MADDE MİKTARINA GÖRE ÇÖZELTİLER:
1- DOYMUŞ ÇÖZELTİ: Belli bir sıcaklıkta çözebileceği kadar çözüneni içeren çözeltilerdir.
2- DOYMAMIŞ ÇÖZELTİ: Belli bir sıcaklıkta, çözebileceğinden daha az çözünen içeren çözeltilerdir.
3- AŞIRI DOYMUŞ ÇÖZELTİ: Çözebileceğinden daha fazla madde bulunduran çözeltilerdir.(heterojen görünürler.)

ELEKTRİK AKIMINI İLETMELERİNE GÖRE ÇÖZELTİLER:
1-İLETKEN (ELEKTROLİT) ÇÖZELTİLER: İçerisinde + ve — yüklü iyon bulunduran çözeltiler elektrik akımını iletir. Ör: sirkeli, asitli, tuzlu, limonlu su
2- İLETKEN OLMAYAN ( ELEKTROLİT OLMAYAN)

ÇÖZELTİ:

İçerisinde moleküller bulunur. İyon
yoktur. Bu yüzden iletken değildir. Ör: alkollü su, şekerli su, üre, kolonyalı su, saf su.)

ÇÖZÜNÜRLÜK
Belli sıcaklıkta ve basınçta 100gr çözücü içinde çözünebilen maksimum madde miktarına çözünürlük denir. Çözünürlük, katı, sıvı, gaz maddeler için ayırt edici bir özelliktir.
ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER:
1- BASINÇ: Gazların çözünürlüğü basınç arttıkça artar. Basınç, katı ve sıvılarda çözünürlüğe etki etmez.
2- SICAKLIK: Katı ve sıvılarda çözünürlük, sıcaklıkla doğru orantılıdır. Gazlarda ters orantılıdır.Örneğin Karadeniz de oksijen miktarı Akdeniz den daha çoktur.çünkü deniz suyu soğuktur.
3- ÇÖZÜCÜ TÜRÜ: Örneğin tuz suda çözünürken, yağda çözünmez. Şeker suda çözünürken, alkolde çözünmez.

ÇÖZÜNÜRLÜK HIZINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER:

Çözünürlük hızı;
1- Sıcaklık: Sıcaklıkla doğru orantılıdır.
2- Çözünenin temas yüzeyini artırırsak artar.
3- Karıştırma, çalkalama ile doğru orantılıdır.
4- Çözünen cinsi

(Tuz ve şeker su içinde farklı hızlarda çözünür.)                              Çözünürlük= Madde miktarı/100 ml

ELEMENT, BİLEŞİK VE KARIŞIMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI

ELEMENT
Saf maddelerdir.
Kendine özgü öz kütlesi vardır.
Fiziksel veya kimyasal yöntemlerle basit maddelere ayrışmaz.
Homojendir.
Kendilerine özgü E.N, K.N vardır.
Yapıtaşı atomdur.
Aynı cins atomlardan oluşur.
Sembolle gösterilir.

BİLEŞİK
Saf maddelerdir.
Kendine özgü öz kütlesi vardır.
Kimyasal yöntemlerle ayrışır. (elektroliz, ısıtma)
Homojendir.
Kendilerine özgü E.N, K.N vardır.
Yapıtaşı moleküldür.
Farklı cins atom, aynı cins moleküllerden oluşur.
Formüllerle gösterilir.
Elementlerin sabit oranlarda birleşmesiyle oluşur.
Elementler özelliklerini kaybeder.

KARIŞIM
Saf değillerdir.
Sabit öz kütlesi yoktur.
Fiziksel yöntemlerle ayrışır. (süzme, eleme,damıtma)
Homojen veya heterojendir.
EN, KN belirgin değildir.
Yapıtaşı atom veya molekül-dür.
Farklı cins atom ve moleküller-den oluşur.
Belli formülleri yoktur.
Karışımı oluşturan maddeler arasında belirli oran yoktur.
Karışımı oluşturan maddeler özelliklerini kaybetmezler.

KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ

•Elektriklenme ile ayırma
•Mıknatıslanma ile ayırma
•Süzme
•Eleme
•Yüzdürme
•Kristallendirme
•Dinlendirme
•Damıtma
•Yoğunluk farkı ile ayırma (Ayırma hunisi ile ayırma)
• Buharlaştırma
•SÜZME : Katı ve sıvıdan oluşan heterojen karışımları (süspansiyon) ayırmak için kullanılan bir yöntemdir. Haşlanmış makarna-su, kum-su, demir tozu-su vb. karışımları süzme yoluyla ayırabiliriz. Ayrıca çay yapraklarının süzgeçle çayın deminden ayrılması da bu yönteme örnek olarak verilebilir.

 

•ELEME : Büyüklükleri farklı olan katı karışımları ayırmak için kullanılan bir yöntemdir. Nohut-mercimek, kum-çakıl vb. karışımlar, eleme yöntemiyle ayrılabilir.
•YÜZDÜRME : Yoğunlukları farklı olan katı karışımlarını ayırmak için kullanılan bir yöntemdir. Örneğin; talaş ve kum karışımını birbirinden ayırmak için, bu karışıma önce su eklenir. Yoğunluğu küçük olan talaş su üzerinde yüzerken, kum dibe çöker.
•KRİSTALLENDİRME : Sıcak soda-su karışımı soğutulduğunda karışımdaki soda, katı kristaller halinde karışımdan ayrılır.
•DİNLENDİRME : Bazı karışımlar bir süre bekletilince, yoğunluğu büyük olan madde kabın dibine çöker. Kan, ayran vb. karışımlar, dinlendirme yöntemiyle ayrılabilir.
•DAMITMA : Sıvıların oluşturduğu homojen karışımları ayırmak için kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemde sıvıların kaynama sıcaklıkları farkından yararlanılır. Örneğin alkol-su karışımı ısıtıldığında 78oC’de kaynayan alkol önce buharlaşırken, 100oC’de kaynayan su sonra buharlaşır. Oluşan buharlar soğutulduğunda alkol ve su, sıvı olarak tekrar elde edilir.
•YOĞUNLUK FARKI İLE AYIRMA : Sıvıların oluşturduğu heterojen karışımları (emülsiyon) ayırmak için kullanılan bir yöntemdir. Örneğin; zeytinyağı-su, civa-su, mazot-su, benzin-su vb. karışımlar, ayırma hunisi kullanılarak ayrılabilir. Yoğunluğu büyük olan sıvı altta toplanırken, yoğunluğu küçük olan sıvı üstte toplanır.
•BUHARLAŞTIRMA : Katı-sıvı homojen karışımları ayırmak için, karışım ısıtılır. Karışımdaki sıvı buharlaşırken geriye katı madde kalır. Tuzlu su, şekerli su vb. karışımlar bu yöntemle ayrılabilir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s